ಬೆಂಗಳೂರು: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ (Property Law) ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪ್ಪ ಅಥವಾ ತಾತನ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯ. ಆದರೆ, “ತಾಯಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಂಟೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ತಾಯಿ ಯಾವುದೇ ಉಯಿಲು (Will) ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
೧. ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನಡಿ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು
೧೯೫೬ರ ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ (Hindu Succession Act) ಪ್ರಕಾರ, ತಾಯಿಯು ತಾನಾಗಿಯೇ ಗಳಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ (ಉಯಿಲು) ಬರೆಯದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಆಕೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
- ಸಮಾನ ಪಾಲು: ಈ ನಿಯಮದನ್ವಯ, ಮೃತ ತಾಯಿಯ ಪತಿ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು (ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಇಬ್ಬರೂ) ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೂ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ?: ಹೌದು. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬೇರೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮಗನಿಗೆ ಸಿಗುವಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಮಗಳಿಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ವಾರಸುದಾರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?: ತಾಯಿಗೆ ಪತಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ತಿಯು ಪತಿಯ ಕಡೆಯ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ (ಸಹೋದರರು ಅಥವಾ ತಾತ-ಅಜ್ಜಿ) ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪತಿ ಕಡೆಯವರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ತಾಯಿಯ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟಿದೂರಿನ ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
೨. ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನಡಿ (ಶರಿಯತ್) ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ
ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ ಅಥವಾ ಶರಿಯತ್ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನುಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಪಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಶರಿಯತ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಮಗಳಿಗಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ೨/೩ ಭಾಗ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಮಳಿಗೆ ೧/೩ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಪಾಲು: ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲೂ ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅದು ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಪಾಲಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲ್ (ಉಯಿಲು) ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
೩. ಆಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
ತಾಯಿಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಕ್ಕಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ:
- ಮೃತ್ಯು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Death Certificate): ತಾಯಿಯ ಮರಣವನ್ನು ಧೃಢೀಕರಿಸಲು ಇದು ಮೂಲ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
- ಲೀಗಲ್ ಹೆಯರ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ (Legal Heir Certificate / ವಾರಸುದಾರರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ): ಯಾರೆಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
- ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳು (Property Documents): ಖಾತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಸೇಲ್ ಡೀಡ್ (Sale Deed) ಅಥವಾ ಇತರ ಮೂಲ ಆಸ್ತಿ ಪತ್ರಗಳು.
- ಉಯಿಲು (Will): ತಾಯಿಯು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ ಬರೆದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರೊಬೇಟ್ (Probate) ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
೪. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
- ಸ್ಟೆಪ್ ಮಕ್ಕಳು (Soothe/Step Children): ಗಂಡನ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ಮಲತಾಯಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ವಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದತ್ತು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪಾಲು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
- ಸಂಯುಕ್ತ ಆಸ್ತಿ: ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಗಂಡನ ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾಯಿಂಟ್ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗಂಡನ ಮರಣದ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ತಾಯಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಆ ಬಳಿಕ ಆ ಆಸ್ತಿಯು ಮಕ್ಕಳಾದ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
- ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಲಹೆ: ಕಟುಂಬದ ಒಳಜಗಳಗಳು ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಅಥವಾ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ. ತಾಯಿಯು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಲ್ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಬಹುದಾದ ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಡೆಯಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಿರುವ ಬಂಗಾರದ ದರ: ದೀಪಾವಳಿಗೆ 10 ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ 2 ಲಕ್ಷ ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ?
