ನವದೆಹಲಿ: ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ (SBI) ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹಣ, ಉಳಿತಾಯ ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯೇ ಆಧಾರ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾವು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಬಳಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಇಂತಹ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ನೀವು ಕೂಡ ಎಸ್‌ಬಿಐನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಓದಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯೇ ರದ್ದಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆ (Inactive / Dormant Account) ಎಂದರೇನು?
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಬಿಐನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ (24 ತಿಂಗಳು) ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ’ ಅಥವಾ ‘ಡಾರ್ಮಂಟ್’ ಖಾತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಹೋಗಿ ಹಣ ಜಮಾ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಡ್ರಾ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವುದು, ಎಟಿಎಂ (ATM) ಬಳಸಿ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು, ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು – ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕೂಡ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಆ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳೇನು?
ನಿಮ್ಮ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಖಾತೆ ಒಮ್ಮೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡರೆ, ಆ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ನೀವು ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್) ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
- ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಫೋನ್ ಪೇ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಆಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತಿಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು.
- ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಅಥವಾ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ತೊಂದರೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆವೈಸಿ (KYC) ನವೀಕರಣ ಏಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ?
ಆರ್‌ಬಿಐನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ವಯ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನವೀಕರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಎಸ್‌ಬಿಐ ನೀಡಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಇರುವ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆದಾರರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಕೆವೈಸಿ (Know Your Customer – ಗ್ರಾಹಕರ ಗುರುತಿನ ಮಾಹಿತಿ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೂಚಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ) ಕೆವೈಸಿ ನವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂತಹ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆಯೂ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಖಾತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಅಲೆದಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಈಗಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜಾಣತನ.
ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ಕೆವೈಸಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಈಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಎಸ್‌ಬಿಐ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ನೀವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗದೆಯೂ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಕೆವೈಸಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದು:
- ಎಸ್‌ಬಿಐ ಯೋನೋ ಆಪ್ (YONO SBI) ಅಥವಾ ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯೋನೋ ಆಪ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ.
- ಕೆವೈಸಿ ಆಯ್ಕೆ: ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅಥವಾ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಕೆವೈಸಿ’ (Update KYC) ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
- ಮಾಹಿತಿ ಭರ್ತಿ: ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ.
- ಒಟಿಪಿ ಪರಿಶೀಲನೆ: ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್‌ಗೆ ಬರುವ ಒಟಿಪಿ (OTP) ಅನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ. ಇಷ್ಟೇ, ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕೆವೈಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ: ಒವಿಡಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಧಾನ ಕಷ್ಟ ಎನಿಸಿದರೆ, ಹತ್ತಿರದ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಪಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆವೈಸಿ ಫಾರ್ಮ್ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳು
- ನಿಯಮಿತ ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟು: ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಇರುವ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬೇರೆ ಖಾತೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
- ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಲಿಂಕ್: ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಸಹಾಯ: ಖಾತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಥವಾ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಅಧಿಕೃತ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ (Customer Care) ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಅನೇಕ ಜನರು ಹಳೆಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿದರೆ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿ!
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ: ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಮೇಕಿಂಗ್ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ನಿಂದ ಕಾಯಂ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
