ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IISc) ಗಣಿತ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಗಣಿತಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ (Mahesh Kakde) ಅವರು 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ರಾಮಾನುಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಗೆ ಭಾಜನರಾಗುವ ಮೂಲಕ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಹೆಮ್ಮೆ ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಆಲ್ಜೀಬ್ರಿಕ್ ನಂಬರ್ ಥಿಯರಿ (ಬೀಜಗಣಿತೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಸಿದ್ಧಾಂತ) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಡೆಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರ (ICTP) ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತ ಒಕ್ಕೂಟ (IMU) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ರಾಮಾನುಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಸವಾಲಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಗಣಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ 45 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯುವ ಗಣಿತಜ್ಞರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 10,000 ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು 8.3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೂಪಾಯಿ) ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಜಟಿಲ ರಹಸ್ಯ ಭೇದಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬುದು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಗಣಿತದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೊ. ಕಾಕಡೆ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ‘ಆಲ್ಜೀಬ್ರಿಕ್ ನಂಬರ್ ಥಿಯರಿ’ಯು ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿತೀಯ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೊ. ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಯು ‘ಇವಾಸಾವ ಸಿದ್ಧಾಂತ’ (Iwasawa theory) ಎಂಬ ತೀವ್ರ ಜಟಿಲವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಗಣಿತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೊ. ಕಾಕಡೆ ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಸರಳವಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಗಣಿತೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಗತ್ತಿನ ಗಣಿತಜ್ಞರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಗಣಿತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಹಾಗೂ ಸವಾಲಿನ ವಿಚಾರಗಳಾಗಿದ್ದ ‘ಗ್ರಾಸ್-ಸ್ಟಾರ್ಕ್’ (Gross-Stark) ಮತ್ತು ‘ಬ್ರೂಮರ್-ಸ್ಟಾರ್ಕ್’ (Brumer-Stark) ಊಹೆಗಳಿಗೆ (Conjectures) ಪ್ರೊ. ಕಾಕಡೆ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಪರಿಹಾರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಗಣಿತದ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆಯುವ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಹಿಲ್ಬರ್ಟ್‌ನ 12ನೇ ಕಠಿಣ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಯತ್ನ
ಪ್ರೊ. ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ ಅವರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜರ್ಮನಿಯ ಮಹಾನ್ ಗಣಿತಜ್ಞ ಡೇವಿಡ್ ಹಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಅವರು 1900ರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 23 ಕಠಿಣ ಗಣಿತ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಹಿಲ್ಬರ್ಟ್‌ನ 12ನೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ’ (Hilbert’s 12th Problem) ನೇರವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಸುಳಿವು ಹಾಗೂ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಜಟಿಲವಾದ ಗಣಿತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕಾಕಡೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿ
ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ ಅವರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (ISI) ಗಣಿತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ (Bachelor of Mathematics) ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ತದನಂತರ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಯುಕೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಅವರು, ಅಲ್ಲಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಗಣಿತ (Pure Mathematics) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ (PhD) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ 2019ರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (IISc) ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂದಹಾಗೆ, ಪ್ರೊ. ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮೊದಲನೆಯದೇನಲ್ಲ. ಗಣಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ 2022ರ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (Infosys Prize) ಗೌರವ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞರ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ (ICM) ಆಹ್ವಾನಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಅವರು, 2023ರ ಸಾಲಿನ ‘ಏಷ್ಯನ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ 100’ ಗಣ್ಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಈ ರಾಮಾನುಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು, ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊ. ಮಹೇಶ್ ಕಾಕಡೆ ಅವರ ಈ ಮಹತ್ತರ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ವೈದ್ಯಕೀಯ 3ನೇ ಸುತ್ತಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟ!
