ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾವಿನ (El Nino) ಬಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯೊಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ನೂತನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ‘ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೊ’ (Super El Nino) ವಿದ್ಯಮಾನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೫೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಅಧಿಕೃತ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿಯಲ್ಲವಾದರೂ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೊರಹಾಕಲಾದ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
೧. ಜಾಗತಿಕ ‘ಎಲ್ ನಿನೊ (El Nino) ಹೀಟ್ ಮಾರ್ಟಾಲಿಟಿ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್’ ವರದಿ ಹೇಳುವುದೇನು?
NDTV ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಎಲ್ ನಿನೊ ಹೀಟ್ ಮಾರ್ಟಾಲಿಟಿ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್’ ಮುಂಬರುವ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ತಾಪಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಶಾಖದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩,೭೩,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಈ ಆತಂಕಕಾರಿ ಜಾಗತಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವಹಾನಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಸಧಾರಣ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ೩.೦೮ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿರುವುದೇ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
೨. ಏನಿದು ‘ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೊ’? ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವೇನು?
‘ಎಲ್ ನಿನೊ’ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜಾಗತಿಕ ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು, ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯ ನಿಯಮಿತ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ದಿಢೀರ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
- ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು: ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಬರಗಾಲ ಎದುರಾದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು (Heatwaves) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
- ಅವಧಿ: ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ ನಿನೊ ಪ್ರತಿ ೨ ರಿಂದ ೭ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೯ ರಿಂದ ೧೨ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ‘ಲಾ ನಿನಾ’ (La Nina) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ತಂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
- ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ತೀವ್ರತೆ: ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಈ ಎಲ್ ನಿನೊ ವಿದ್ಯಮಾನವು ೧೯೫೦ರ ನಂತರ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾದ ‘ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೊ’ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
೩. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಸಾವು-ನೋವಿನ ಅಂದಾಜು
ಹವಾಮಾನ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ನೀಡಿರುವ ಆತಂಕಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತೀವ್ರ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ತತ್ತರಿಸಲಿವೆ:
- ಭಾರತ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು ೫೫,೦೦೦ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾವುಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಘಾತವು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನ ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
- ನೈಜೀರಿಯಾ: ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾದ ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೬,೦೦೦ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ: ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೯,೦೦೦ ಹಾಗೂ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೯,೦೦೦ ಜನರು ತೀವ್ರ ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅಂದಾಜುಗಳಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದು, ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಆಯಾ ದೇಶಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
೪. ಪರಿಣಿತರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಮ್‌ಒ (WMO) ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಮೈಕೆಲ್ ಗ್ರೀನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, “ತೀವ್ರವಾದ ಶಾಖದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.”
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WMO) ನೀಡಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೊ ತನ್ನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು (Peak) ತಲುಪಲಿದ್ದು, ವಾತಾವರಣದ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ೨೦೨೭ರ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
೫. ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿರುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಭೀತಿ
ಎಲ್ ನಿನೊ ಪರಿಣಾಮವು ಕೇವಲ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ನಗರಗಳ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆಯೂ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರಾದ ಡಾ. ಗುಫ್ರಾನ್ ಬೀಗ್ ಅವರು NDTV ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಮುಂಬೈನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ನಗರದ ಕಲುಷಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಪತ್ತನ್ನು ತರಲಿದೆ.
೬. ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಈ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:
೧. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ವೃದ್ಧರು, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ಮುಂಚಿತ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
೨. ದೇಹದ ಹೈಡ್ರೇಶನ್: ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರು, ಎಳೆನೀರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣಿನ ರಸಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣದಿಂದ (Dehydration) ಬಚಾವ್ ಆಗಬೇಕು.
೩. ನಗರ ಆಡಳಿತಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ: ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಶಾಖಘಾತ (Heatstroke) ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ‘ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೊ’ದ ಈ ವರದಿಯು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆ ಗಂಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮಾನವಕುಲದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕೈ’ ಕಮಾಲ್: ನಾಗ್ಪುರ ಎಂಎಲ್‌ಸಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಭರ್ಜರಿ ಜಯ
