ಮೈಸೂರು: ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ (Mysuru Dasara) ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಡ್ರೋನ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಳಿಕ ಬಾಲಿವುಡ್ ನೈಟ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ದಸರಾ ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಮೆರವಣಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ, ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ತಂಡಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ದಸರಾ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಉತ್ಸವವಲ್ಲ. ಅದು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಪರಂಪರೆ, ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಆಚರಣೆ. ಇಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಆಯೋಜಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಡ್ರೋನ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಳಿಕ ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿರುವುದು ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಡುಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದೇ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಡಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಲೆಗೆ, ಯಾವ ಭಾಷೆಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನೂ ರೂಪಿಸುವುದಾದರೆ, ಈ ಉತ್ಸವದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಕಂಪು ಪಸರಿಸಬೇಕಾದ ದಸರಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ವೀರಗಾಸೆ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕಂಸಾಳೆ, ಜನಪದ ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶವೂ ದಸರಾ ಆಯೋಜಕರ ಮುಂದಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕನ್ನಡದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೈಜ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸರ್ಕಾರದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಾಡಹಬ್ಬದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕೇವಲ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮನರಂಜನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಬಾರದು. ಅವು ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಭಾಷೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಬೇಕು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ಮನರಂಜನೆ ಅಗತ್ಯ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಡ್ರೋನ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಹಿಂಬದಿಗೆ ಸರಿಸಬಾರದು. ಡ್ರೋನ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಬೆಳಕು-ಧ್ವನಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಮಹನೀಯರ ಜೀವನಗಾಥೆ, ಜನಪದ ಕಲೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಂಗೀತ ಸಂಭ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರೆ ದಸರಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂಬುದಲ್ಲ; ನಾಡಹಬ್ಬದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಬಹುಭಾಷಾ ಭಾರತದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡಬಹುದು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಕನ್ನಡದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಯೋಜಕರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಭವ, ಅರಮನೆಯ ಪರಂಪರೆ, ನಾಡಿನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ. ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದಷ್ಟೇ ಉದ್ದೇಶವಾಗದೆ, ನಾಡಿನ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ನಾಡಹಬ್ಬದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಆಯೋಜಕರು ಕನ್ನಡದ ಭಾಷೆ, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ದಸರಾ ವೇದಿಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಳಕು, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಪ್ರತೀಕ. ಆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ದಸರಾ ಆಯೋಜಕರ ಮೇಲಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: 750 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ ಹೊತ್ತು ಬನ್ನಿಮಂಟಪದತ್ತ ಸಾಗಿದ ಗಜರಾಜ ‘ಪ್ರಶಾಂತ’: ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು
