ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಒತ್ತುವರಿಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ (High Court) ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿರುವ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಜವಾಬ್ದಾರಿರಹಿತ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ. ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್. ಶಾಂತಿಭೂಷಣ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉನ್ನತ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಕರ್ತವ್ಯದ ಕುರಿತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಚಾಟಿ
ಪ್ರಕರಣದ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಬಯಸಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಸಂಧವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಬೇಕು ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿದೆ.
ಪೀಠವು ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:
- ಸರಿಯಾದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು: ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಗರಿಷ್ಠ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಪೂರ್ಣ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಮುಂದಿಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಜಿದಾರನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ.
- ಅಧಾರರಹಿತ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಇಲ್ಲ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಬಲವಾದ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಯದ ಪೋಲು: ದಾಖಲೆಗಳ ನಿಖರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿರುವುದು ಅನಗತ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಮಯ ಹಾಳಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಮೂಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದವೇನಿತ್ತು?
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆ. ಪಿ. ನಗರ 8ನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಯ ಹಂಸ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಆರು ಜನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಕುತ್ತನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3 ರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು 2015ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ (RMP 2015) ‘ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಜಾಗ’ (Park/Open Space) ಎಂದು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಯಮಬಾಹಿರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿವಾಸಿಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ದೂರುಗಳೆಂದರೆ:
- 2024ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸುತ್ತಲಿದ್ದ ತಂತಿಯ ಬೇಲಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಜಾಗವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
- ಯಾವುದೇ ಅನುಮೋದಿತ ಕಟ್ಟಡ ನಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (BBMP) ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.
- ಈ ಕುರಿತು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (BDA) ಸಾಲು ಸಾಲು ದೂರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಹಿಂದೆ, 2025ರ ಜುಲೈ 1 ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕಾಯಿದೆ 2020ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 248ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಈಗಾಗಲೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳಂತೆ ವಿಚಾರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಶಾಲೆಯೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ಯಾನವನ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದ ಹಕ್ಕಿನ’ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದ್ದರು.
ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ (High Court) ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಹಾಗೂ ಬಿಡಿಎ ನೀಡಿದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವಿವಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿರುವವರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3 ರಲ್ಲಿರುವ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಬಿಡಿಎಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಬಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.
ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮತ್ತು ಬಿಡಿಎ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಗತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡವು:
- 70:30 ಯೋಜನೆಯ ಅನುಮೋದನೆ: 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ 70:30 ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈ ಬಡಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ತದನಂತರ 2002ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಡಾವಣೆ ನಕ್ಷೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಂಜೂರಾತಿ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಸೈಟ್ ಸಂಖ್ಯೆ 677, 678, 679 ಮತ್ತು 680 ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಎ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು.
- ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗ ಸ್ಥಳಾಂತರ: ಬಡಾವಣೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವಾಗ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3 ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವನ್ನು ಅದೇ ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾದ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 30(ಪಿ) ಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆ: ಈ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು 2002ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19ರಂದು ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಕ್ಷೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಬಿಡಿಎ ಆಯುಕ್ತರು ಇದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
- ಉದ್ಯಾನವನ ರದ್ದಾಗಿಲ್ಲ: ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ರದ್ದುಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಅದೇ ಬಡಾವಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿವಾದಿತ ನಾಲ್ಕು ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಎ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ಆಟದ ಮೈದಾನ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ದಂಡನೆ
ಬಿಡಿಎ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾಡಿದ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3 ರ ಉದ್ಯಾನವನ ಒತ್ತುವರಿ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವಿಕ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
2015ರ ವಲಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ (Zoning Regulations) ನಿಯಮ 3.16 ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಮರ್ಥ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪೋಲು ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಪೀಠವು:
- ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ₹5 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಆಲೋಚಿಸಿತ್ತು.
- ಆದರೆ, ನಂತರ ಉದಾರ ನಿಲುವು ತಳೆದು ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.
- ಅರ್ಜಿದಾರರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಡು ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಈ ₹1 ಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ‘ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ’ಗೆ (Air Force Command Hospital) ಪಾವತಿಸಿ, ಅದರ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಮುಂದೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಠಿಣ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲ ವಿದ್ಯಾಧರ ಎಂ. ದುರ್ಗೇಕರ್, ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಪರ ವಕೀಲ ಮೋನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕೆ. ಬಿ. ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಡಿ. ಆರ್. ರವಿಶಂಕರ್ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಅಲರ್ಟ್: ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ 19 ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟ
