ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ: ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ದುರ್ಗಮ ಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕೋಪ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದ ಭೀಕರ ದುರಂತದ ಕಹಿ ನೆನಪು ಮಾಸುವ ಮುನ್ನವೇ, ನೆರೆಯ ಸುಂದರ ಪರ್ವತ ದೇಶವಾದ ಭೂತಾನ್‌ನ (Bhutan) ಎತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರವೊಂದು (Glacial Lake) ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಒಡೆದು ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಒಡೆದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಿಗೆ ರಭಸದಿಂದ ಧುಮುಕಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ಹೈ-ಅಲರ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ರ ನೇಪಾಳ ದುರಂತದ ನೆನಪು ಕೆದಕಿದ ಭೂತಾನ್ (Bhutan) ವಿಕೋಪ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ಕುಸಿದು, ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭೀಕರ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಆ ವೇಳೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕೆಸರಿನ ಪ್ರವಾಹವು ಭಾರತದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕರಾಳ ಘಟನೆ ನಡೆದು ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆಯುವುದರೊಳಗೆ, ಈಗ ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮರುಕಳಿಸಿದೆ. ಇಡೀ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯ ವಲಯವು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುನಿಸಿಗೆ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಲುಗುವಂತಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ‘ಟೈಮ್ ಬಾಂಬ್’ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ (Bhutan) ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು
ಭೂತಾನ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಮವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ‘ಮೊರೈನ್’ (Moraine) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದುರ್ಬಲ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೋಡೆಗಳು ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ತಾಳಲಾರದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ರೀತಿ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಸರೋವರ ಒಡೆದಾಗ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಪ್ರಚಂಡ ರಭಸದಿಂದ ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನದಿಗಳು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಮೀರಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಹಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ದಂಡೆಯನ್ನು ತಲುಪಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಆವರಿಸಿದ ಭೀತಿ
ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಈ ಸರೋವರ ಸ್ಪೋಟದ ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡೂರ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿಗಳಿಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:
- ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ: ಕೊಕ್ರಝಾರ್, ಬಕ್ಸಾ, ಚಿರಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಧುಬ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಭೀಕರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ: ಭೂತಾನ್ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಲ್‌ಪೈಗುರಿ ಮತ್ತು ಅಲಿಪುರ್ದೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ನದಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಭಾಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ನದಿ ದಂಡೆಗೆ ತೆರಳದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತು ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಆಡಳಿತ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಭಾರಿ ಸವೇತ, ಕೃಷಿ ನಾಶ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕೆ ಕಂಟಕ
ಈ ಹಿಮನದಿ ಪ್ರವಾಹವು ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ-ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳು ಕೆಸರುಮಯವಾಗಿ ಭತ್ತ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವ ಭೀತಿಯಿದೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ (Erosion) ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳು ಕುಸಿದುಬೀಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ರೈತಾಪಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಇದು ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.
ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ೨೪/೭ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಅಪಾಯದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ಪಡೆಗಳು (NDRF/SDRF) ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿವೆ.
- ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೪/೭ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜಂಟಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು (Control Rooms) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಪಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಣ್ಣಾವಲಿನಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಮನದಿ ಪ್ರವಾಹಗಳು (GLOF – Glacial Lake Outburst Floods) ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುವುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ
ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದು, ಹೊಸ ಹೊಸ ಅಸ್ಥಿರ ಸರೋವರಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Cross-border real-time data sharing), ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಗಗನಕ್ಕೇರಿದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಬೆಲೆ, ವಿದೇಶದಿಂದ ಗೋಧಿ ಆಮದು!
